/



“Ορίζοντες 02” – τα Ιωάννινα μέσα από την αρχιτεκτονική: έκθεση – ημερίδα – εργαστήρια


Υποβλήθηκε απο τον χρήστη: Βίρνα Κούτλα / Ασημίνα Παρασκευοπούλου

 

 

  • : Μετά από ένα χρόνο προετοιμασίας, οργάνωσης και επιμέλειας, στις 06.10.17 εγκαινιάστηκε στην πόλη των Ιωαννίνων η έκθεση “Ορίζοντες”.  Η έκθεση παρουσίασε για πρώτη φορά στο κοινό της πόλης δώδεκα (12)  διπλωματικές εργασίες φοιτητών αρχιτεκτονικής με κοινό θεματικό άξονα τα Ιωάννινα  και τις γειτονικές περιοχές. Οι δώδεκα (12) διπλωματικές εργασίες, οι οποίες παρήχθησαν κατά την τελευταία δεκαετία σε Ιδρύματα της χώρας μας και του Εξωτερικού, οργανώθηκαν γύρω από τρεις (3) κύριες ενότητες -“Πόλη”,”Νησί”και ”Όμορες Περιοχές”- παρουσιάζοντας  μια σειρά αρχιτεκτονικών έργων που εστιάζουν στην επίλυση κοινωνικών, πολιτιστικών και οικολογικών ζητημάτων στις περιοχές επέμβασης.  Οι διπλωματικές εργασίες προσέγγισαν τα ζητήματα αυτά μέσω προτάσεων για το παραλίμνιο μέτωπο της πόλης και την ανάπτυξη του Νησιού, υπαίθριων κατασκευών και κτιριακών αποκαταστάσεων στην πόλη και στα χωριά της περιφέρειας των Ιωαννίνων. Η έκθεση συγκέντρωσε και παρουσίασε αρχιτεκτονικά και  φωτορεαλιστικά σχέδια, μακέτες, σκαριφήματα, διαγράμματα και κείμενα των δημιουργών, αναδεικνύοντας με τον τρόπο αυτό την πολύπλευρη διαδικασία γέννησης του αρχιτεκτονικού έργου. Μέσα από την παρουσίαση ενός ευρέως φάσματος εργαλείων, η έκθεση απευθύνθηκε στο εξειδικευμένο και, κυρίως, στο μη εξειδικευμένο κοινό εστιάζοντας στην καταγραφή των βασικών παραμέτρων ύφανσης της αρχιτεκτονικής ιδέας, στην ανάλυση της αρχιτεκτονικής πρόθεσης και στην τελική παρουσίαση της παρέμβασης. Οι “Ορίζοντες” συγκεντρώνοντας για πρώτη φορά σε μια ενιαία έκθεση το αρχιτεκτονικό αυτό υλικό, έδωσαν στο κοινό των Ιωαννίνων τη δυνατότητα να έρθει σε επαφή με την Αρχιτεκτονική όχι μόνο ως έννοια ή αντικείμενο αλλά και ως διαδικασία παραγωγής.
    Συνεργασία πολιτών:
    Η πρόταση “Ορίζοντες 02” αποτελεί συνέχεια της έκθεσης “Ορίζοντες” που παρουσιάστηκε τον περασμένο Οκτώβριο στην πόλη. Η έκθεση υλοποιήθηκε έπειτα από πρωτοβουλία της Βίρνας Κούτλα και της Ασημίνας Παρασκευοπούλου και τέλεσε υπό την αιγίδα του Δήμου Ιωαννιτών. Με την πρόταση “Ορίζοντες 02” στοχεύουμε στη συνέργεια και άλλων προσώπων και φορέων. Η συμμετοχή των τοπικών πολιτιστικών φορέων καθώς και η εμπλοκή πολιτών στην οργάνωση και υλοποίηση της πρότασης θα προσδώσει στους “Ορίζοντες 02” το χαρακτήρα του συλλογικού/συνεργατικού μοντέλου δράσης δημιουργώντας παράλληλα τις συνθήκες για την εδραίωση ενός πολιτιστικού θεσμού με αρχιτεκτονικό περιεχόμενο στην πόλη των Ιωαννίνων.
    Καινοτομία/αντίκτυπος:
    Η πρόταση “Ορίζοντες 02” συνιστά ένα καινοτόμο πλάνο πολιτιστικής και κοινωνικής προσέγγισης των αρχιτεκτονικών ζητημάτων για την πόλη των Ιωαννίνων. Η καινοτομία της παρούσας πρότασης σε σχέση με το υπάρχον πλαίσιο έγκειται στο γεγονός ότι αυτή αποτελεί ένα δίκτυο δράσεων (και όχι μεμονωμένο έργο) με την ταυτόχρονη υλοποίηση αρχιτεκτονικής έκθεσης, ημερίδας και εργαστηρίων. Η κάθε μια από τις παραπάνω δράσεις έρχεται να συν-διαλαγεί με το περιβάλλον της πόλης, καθώς και να τροφοδοτήσει τις υπόλοιπες. Μέσω αυτής της προσέγγισης ενεργοποιείται ο διάλογος μεταξύ ειδικού – μη ειδικού και εισάγεται η έννοια και σημασία της εκπαιδευτικής διαδικασίας για το σχεδιασμό, τη διαμόρφωση και τη διαχείριση του χώρου. Με τον τρόπο αυτό μακροπρόθεσμα διαπλάθεται και διαμορφώνεται η χωρική σκέψη των πολιτών/συμμετεχόντων, η οποία επιπλέον εγκαθιδρύεται μέσω της υλοποίησης και της σταδιακής οικειοποίησης των κατασκευών.  
    Θετικές κοινωνικές, οικονομικές  και περιβαλλοντικές επιπτώσεις:
    Στο σημείο αυτό εστιάζουμε κυρίως στις κοινωνικές και πολιτιστικές θετικές επιπτώσεις της πρότασης. Συγκεκριμένα, οι “Ορίζοντες 02” φιλοδοξούν να ενσωματωθούν στην τοπική κοινότητα της πόλης των Ιωαννίνων και να επικοινωνήσουν μια φρέσκια ματιά έργων και δράσεων, μέσω των οποίων η πολιτιστική κληρονομιά και τα περιβαλλοντικά ορόσημα της περιοχής αναγνωρίζονται και ενισχύονται ως συστατικό μέρος της ταυτότητας ενός τόπου. Σε οικονομικό επίπεδο αναγνωρίζεται ευρύτερα το ενισχυόμενο ενδιαφέρον για την πολιτιστική κληρονομιά. Το ενδιαφέρον αυτό, κατευθύνεται συνήθως προς τα ιστορικά κέντρα των πόλεων, στα μουσεία, μνημεία εκθέσεις κτλ. Μέσα από την καθιέρωση της έκθεσης και των συμπληρωματικών σε αυτή δράσεων ως ένα πολιτιστικό γεγονός της πόλης, το οποίο θα πραγματοποιείται κάθε χρόνο, αναμένεται να προσελκυσθούν επισκέπτες από άλλες πόλεις.
  • : Η πρόταση οργανώνεται ως σύνθεση τριών (3) στοιχείων - έκθεση, εργαστήρια, ημερίδα- μέσα από τα οποία οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να επεξεργαστούν αρχιτεκτονικές δομές και να διερευνήσουν αρχιτεκτονικές έννοιες του χώρου. Η έμφαση θα δοθεί :
    • στη θεωρητική ανασκόπηση αρχιτεκτονικών ζητημάτων μέσω της ανάλυσης της αρχιτεκτονικής γλώσσας, έκφρασης και εργαλείων σχεδιασμού,
    • στην αναζήτηση και πειραματισμό γύρω από ζητήματα υλικότητας και κατασκευής
    • στην εφαρμογή των παραπάνω μέσω της πρακτικής επίλυσης του αρχιτεκτονικού και δημόσιου χώρου.
    Ως γενικό πλαίσιο για τη λειτουργία και το συντονισμό μεταξύ των τριών στοιχείων προτείνεται η οργάνωση τους σε 4 θεματικές ενότητες: 1) ιστορικό κέντρο, 2) λίμνη & παραλίμνιο μέτωπο, 3) πόλη & Νησί Ιωαννίνων, 4) όμορες περιοχές Συγκεκριμένα η οργάνωση / διάρθρωση των προαναφερθέντων στοιχείων αυτοτελώς περιγράφεται παρακάτω.
    α) Έκθεση (exhibition):
    Η ιδιαίτερη φυσιογνωμία της περιοχής έχει επανειλημμένα αποσπάσει το ενδιαφέρον των φοιτητών αρχιτεκτονικής, με αποτέλεσμα να έχουν παραχθεί πλήθος διπλωματικών, ερευνητικών και φοιτητικών εργασιών με θεματικό άξονα την πόλη των Ιωαννίνων και των όμορων σε αυτή περιοχών. Οι “Ορίζοντες 02” συγκεντρώνουν τις προτάσεις αυτές κάτω από μια κοινή εκθεσιακή ομπρέλα που παρουσιάζει θέματα κοινωνικά, οικολογικά και αρχιτεκτονικά στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα για το φαντασιακό της κοινωνίας μας. Το ανοιχτό κάλεσμα για την έκθεση αφορά τόσο στην υποβολή διπλωματικών εργασιών, όσο και ερευνητικών και φοιτητικών εργασιών που έχουν υλοποιηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια των αρχιτεκτονικών σπουδών, σε πανεπιστήμια του εσωτερικού και εξωτερικού. Βασική προϋπόθεση για την υποβολή και συμμετοχή των εργασιών στην έκθεση είναι να υπάγονται σε τουλάχιστον μία από τις προαναφερθείσες τέσσερις θεματικές ενότητες (ιστορικό κέντρο, λίμνη & παραλίμνιο μέτωπο, πόλη & Νησί Ιωαννίνων, όμορες περιοχές). Στην έκθεση παρουσιάζονται, επιπλέον, σχέδια, μακέτες και σκίτσα τα οποία προβάλλουν τις ιδέες των σχεδιαστών, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν το εύρος του έργου που συντελείται στους κόλπους των αρχιτεκτονικών σχολών. Η έκθεση αποτελεί το έναυσμα για την οργάνωση, διάρθρωση και περιεχόμενο των δύο άλλων στοιχείων, ενώ παραμένει ανοιχτή καθ’ όλη τη διάρκεια των δράσεων προς το κοινό.  
    β) Εργαστήρια (workshops):
    Τα εργαστήρια λειτουργούν ως παράλληλες δράσεις της έκθεσης και η διάρκεια τους καθορίζεται από το περιεχόμενό τους. Η ενότητα των εργαστηρίων έχει στόχο να καλύψει ένα εύρος ηλικιών, από 5 έως 23 ετών, και για το λόγο αυτό οργανώνεται με βάση 4 ηλικιακές βαθμίδες: 1) ΒΑΘΜΙΔΑ 1 / Ηλικίες 5-8: Στη βαθμίδα αυτή στόχος είναι να καλλιεργηθεί η τρισδιάστατη αντίληψη και οι δεξιότητες επικοινωνίας των παιδιών μέσα από δημιουργικές δραστηριότητες και αρχιτεκτονικά μοντέλα. Παιχνίδια και κατασκευές βοηθούν τα παιδιά να εξερευνήσουν τον κόσμο και τον ανα-δημιουργήσουν. Μέσω πειραματισμού και σχεδιασμού τα παιδιά καλούνται να εμπλακούν σε μία πρακτική διαδικασία υλοποίησης (χειροπιαστή προσέγγιση του εργαστηρίου), η οποία τους επιτρέπει να βλέπουν άμεσα το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους. Η αρχιτεκτονική χρησιμοποιείται εδώ σαν όχημα για να δώσει στα παιδιά ερεθίσματα και να τονώσει τη σκέψη και τη φαντασία τους. 2) ΒΑΘΜΙΔΑ 2 / Ηλικίες 8-13: Στη βαθμίδα αυτή στόχος είναι η επαφή των παιδιών με αρχιτεκτονικές έννοιες -όπως σύνθεση, υλικότητα, μορφή- και εργαλεία σχεδιασμού -αρχιτεκτονικό σχέδιο, διάγραμμα, σκίτσο- μέσα από τα οποία θα καλλιεργηθεί όχι μόνον η χωρική αντίληψη αλλά επιπλέον και η χωρική απεικόνιση, δηλαδή η απεικόνιση σχέσεων στο χώρο. Μέσα από σχέδια, μοντέλα, φωτογραφίες και κολάζ τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να αποδώσουν με δημιουργικό τρόπο το περιβάλλον και να δομήσουν προτάσεις σε σχέση με αυτό. 3) ΒΑΘΜΙΔΑ 3 / Ηλικίες 13-16: Στη βαθμίδα αυτή στόχος είναι η επαφή των νέων με το δημόσιο χώρο και τις χρήσεις που εντοπίζονται σε αυτόν. Το εργαστήριο θα αφορά τη βιωματική εμπειρία με την πόλη και θα έχει ως κύριες δράσεις την καταγραφή των περίπλοκων σχέσεων που ξετυλίγονται στον αστικό ιστό, τον εντοπισμό των προβλημάτων που γεννιούνται μέσα από τις διάφορες αλληλεπιδράσεις σε αυτόν, καθώς και τη συγκρότηση προτάσεων σε σχέση με τα παραπάνω ζητήματα. Το εργαστήριο βασίζεται σε ένα συμμετοχικό μοντέλο σχεδιασμού του δημόσιου χώρου και έχει ως βασικό του στόχο την ενεργή συμμετοχή των νέων στα ζητήματα της πόλης. 4) ΒΑΘΜΙΔΑ 4 / Ηλικίες 17-23: Η βαθμίδα αυτή απευθύνεται, κυρίως αλλά όχι αποκλειστικά, σε υποψηφίους ή φοιτητές αρχιτεκτονικών σχολών. Στόχος του εργαστηρίου είναι η αρχιτεκτονική επίλυση και η κατασκευαστική υλοποίηση ενός συνθετικού θέματος μικρής κλίμακας (αστικό έπιπλο, πλωτή κατασκευή, παρατηρητήριο κτλ.) σύμφωνο ως προς τις 4 αρχικές θεματικές ενότητες (ιστορικό κέντρο, λίμνη & παραλίμνιο μέτωπο, πόλη & Νησί Ιωαννίνων, όμορες περιοχές). Στη διάρκεια του εργαστηρίου οι συμμετέχοντες θα δουλέψουν συλλογικά ως ομάδα, θα εμπλακούν και θα κληθούν να επιλύσουν ζητήματα σε όλες τις φάσεις σχεδιασμού: σύνθεση, απεικόνιση, κατασκευή. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στο κομμάτι της κατασκευής, όπου οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με υλικά και κατασκευαστικές τεχνικές, καθώς ζητούμενο του εργαστηρίου είναι η 1:1 κατασκευαστική κλίμακα. Προτείνεται η παραμονή των εκάστοτε κατασκευών στο δημόσιο χώρο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μετά το πέρας του εργαστηρίου.    
    γ) Ημερίδα (one-day conference):
    Ως ένα επιπλέον στοιχείο της πρωτοβουλίας προτείνεται η διεξαγωγή ημερίδας με γνώμονα τις τέσσερις θεματικές ενότητες (ιστορικό κέντρο, λίμνη & παραλίμνιο μέτωπο, πόλη & Νησί Ιωαννίνων, όμορες περιοχές). Στόχος είναι η ημερίδα να συντίθεται από εισηγήσεις οι οποίες αφορούν κυρίως τη θεωρία της αρχιτεκτονικής έκφρασης, αλλά και τη μορφή της αρχιτεκτονικής εκπαίδευσης και αντίληψης. Ως αρχικός προγραμματισμός προτείνεται η παρουσίαση εισηγήσεων από έξι (6) ομιλητές σε δύο (2) διαχωρισμένες ενότητες. Η παρακολούθηση και συμμετοχή στην ημερίδα είναι ανοιχτή και ελεύθερη προς όλους τους πολίτες, ευελπιστώντας να ενεργοποιηθεί ο διάλογος μεταξύ των επιστημόνων και του κοινού.    
    Αρχειακό υλικό σε έντυπη και ψηφιακή μορφή
    Η συλλογή, καταγραφή και δημοσίευση τόσο του υλικού που κατατίθεται στην έκθεση, όσο και του υλικού που συλλαμβάνεται, παράγεται και υλοποιείται κατά τη διάρκεια των δράσεων (ημερίδα - εργαστήρια), αποτελεί στόχο της πρωτοβουλίας “Ορίζοντες 02”. Προτείνεται η δημοσίευση έντυπης έκδοσης (κατάλογος/βιβλίο) το περιεχόμενο της οποίας αφορά τις αρχιτεκτονικές φοιτητικές εργασίες, τις εισηγήσεις της ημερίδας, καθώς και τις δράσεις των εργαστηρίων με αναφορά στη μεθοδολογία και έκβαση τους. Παράλληλα προτείνεται η δημιουργία ιστοσελίδας η οποία θα αποτελέσει ένα ψηφιακό αρχείο φοιτητικών, διπλωματικών και ερευνητικών αρχιτεκτονικών εργασιών με κύριο θεματικό άξονα τη πόλη των Ιωαννίνων. Το περιεχόμενο του ψηφιακού αρχείου, όπως και στην περίπτωση του καταλόγου, συντίθεται επιπλέον από το υλικό των εργαστηριών και της ημερίδας, ανανεώνεται και εμπλουτίζεται μελλοντικά. Με τον τρόπο αυτό αποκτά η πόλη ένα δημοσιευμένο, εύκολα προσβάσιμο και ανοιχτό προς όλους αρχείο, όπου συλλέγεται και παρουσιάζεται υλικό με αφετηρία την αρχιτεκτονική, και το οποίο ταυτόχρονα συμβάλλει στη διάχυση της παραχθείσας γνώσης.
    Εύρος δικτύου παρέμβασης:
    Το εύρος της πρότασης “Ορίζοντες 02” γίνεται αντιληπτό σε δύο (2) επίπεδα: 1. Αρχικά στο γεωγραφικό εύρος των 4 θεματικών ενοτήτων, που όπως προαναφέρθηκε, περιλαμβάνει το ιστορικό κέντρο, την λίμνη και το παραλίμνιο μέτωπο, την πόλη και το Νησί Ιωαννίνων, και τις όμορες περιοχές. Συνεπώς, καλύπτει συνολικά την περιφέρεια Ιωαννίνων. 2. Εν συνεχεία αναφέρεται στο ηλικιακό εύρος το οποίο καλείται να καλύψει μέσα από την ενότητα των εργαστηρίων. Συγκεκριμένα, καλύπτει ένα εύρος ηλικιών, από 5 έως 23 ετών, το οποίο και οργανώνεται σε τέσσερις (4) ηλικιακές βαθμίδες χωρίς αυτό να σημαίνει τον αποκλεισμό των υπολοίπων ηλικιακών ομάδων, εφόσον η παρακολούθηση/επίσκεψη των εργαστηρίων είναι ανοιχτή σε όλους τους κατοίκους και επισκέπτες της πόλης.
  • : Σε μία περίοδο που η πόλη των Ιωαννίνων επιθυμεί να ανασχεδιάσει το αστικό, περιαστικό και παραλίμνιο περιβάλλον της μέσω νέων αρχιτεκτονικών λύσεων, η πρόταση “Ορίζοντες 02” συλλαμβάνεται ως ένα δίκτυο δράσεων που έχει ως στόχο την ανάλυση, κατανόηση και επινόηση αρχιτεκτονικών εργαλείων σχεδιασμού με επίκεντρο τους πολίτες και την κοινωνία. Οι “Ορίζοντες 02” αποσκοπούν να φέρουν στο προσκήνιο την αρχιτεκτονική σκέψη, έκφραση και διαδικασία παραγωγής μέσω κοινωνικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων που απευθύνονται σε όλους. Η πρόταση προβάλλει ζητήματα αρχιτεκτονικά, κοινωνικά, οικολογικά που διερευνήθηκαν από φοιτητές και αποφοίτους αρχιτεκτονικών σχολών και αναδεικνύει προβληματισμούς που εντοπίστηκαν μέσα από τις δράσεις των πολιτών και το έργο των πολιτιστικών φορέων. Έχοντας ως αφετηρία την έκθεση “Ορίζοντες” που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2017 στα Ιωάννινα, η πρόταση “Ορίζοντες 02” στηρίζεται στον εμπλουτισμό της αρχικής εκθεσιακής δομής με εργαστήρια πρακτικής απασχόλησης, καθώς και διαλέξεις υπό τη μορφή ημερίδας. Σκοπός της πρότασης είναι, επιπλέον, η δημιουργία ενός ενεργού και γόνιμου διαλόγου ανάμεσα στους φορείς της πόλης, τους πολίτες και τους σχεδιαστές της.  Ο ρόλος της πρότασης “Ορίζοντες 02” συνίσταται στο να καλλιεργήσει τις συνθήκες ενημέρωσης, εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών σε ζητήματα αρχιτεκτονικής που θα οδηγήσουν σταδιακά στη διαμόρφωση κριτικής αντίληψης για θέματα (δημόσιου) χώρου.  
  • : Έκθεση: Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ιωαννιτών, Παλαιά Σφαγεία (έκθεση & ημερίδα) Ημερίδα: Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ιωαννιτών, Παλαιά Σφαγεία και/ή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εργαστήρια: Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Υπαίθριοι χώροι στην πόλη και το Νησί των Ιωαννίνων (αναλόγως τη θεματολογία του εργαστηρίου) Πρόβλεψη για ΑΜΕΑ: Όλοι οι προτεινόμενοι χώροι είναι δημόσιοι ή/και δημοτικοί και επιτρέπουν την απρόσκοπτη κίνηση των ΑμεΑ σε αυτούς. Ειδικότερα ο χώρος των “Παλιών Σφαγείων” έχει ράμπα στο πεζοδρόμιο καθώς και φορητή ράμπα πρόσβασης στις κτιριακές εγκαταστάσεις.
  • : Συνολικός Προϋπολογισμός: 14550 €
    • Έκθεση: 3550 €
    • Ημερίδα: 2700 €
    • Εργαστήρια (4): 4000 €
    • Ψηφιακό αρχείο/ιστοσελίδα: 1300 €
    • Αμοιβές διοργάνωσης δράσεων: 3000 €
    Ο προϋπολογισμός παρουσιάζεται αναλυτικά στο συνημμένο αρχείο "Ορίζοντες 02 - Προϋπολογισμός".
  • Horizons 02

Δείτε όλες τις προτάσεις

Posted on Νοέμβριος 14, 2017 in Ιδέες & Προτάσεις

Share the Story

Back to Top
Show Buttons
Hide Buttons
Click to listen highlighted text!